Ga verder naar de inhoud

Termennetwerk

Om materiaal uit archief- en/of bibliotheekcollecties digitaal beschikbaar en bruikbaar te maken, is het noodzakelijk dat de collectieobjecten beschreven worden. Bij het metadateren van deze objecten wordt idealiter gebruikgemaakt van gestandaardiseerde termenlijsten die bv. plaatsnamen, eigennamen, iconografische beschrijvingen en materialen beschrijven. In dit artikel leggen we uit wat een termennetwerk is, wat de meerwaarde hiervan is en hoe zo’n termennetwerk werkt

Gedeelde en gecontroleerde termenlijsten

Het gebruik van een niet-gestandaardiseerde termenlijst bemoeilijkt de uitwisselbaarheid van je collectiedata. Een intern opgestelde termenlijst kan immers sterk afwijken van de praktijk binnen de (internationale) sector. Om collectieobjecten eenduidig te beschrijven, moet er gebruikgemaakt worden van gedeelde en gecontroleerde termenlijsten die op regionaal of internationaal niveau erkenning genieten, publiek beschikbaar zijn en gebruikt worden door een grote groep organisaties.

Wat is een termennetwerk?

Een termennetwerk is een centrale zoekingang die het mogelijk maakt om verschillende gecontroleerde termenlijsten simultaan te bevragen. Deze termenlijsten kunnen vlot opgevraagd en doorzocht worden omdat ze als linked open data gepubliceerd worden.

Het concept van een termennetwerk is niet nieuw, zo bestaat het Nederlands Termennetwerk (https://termennetwerk.netwerkdigitaalerfgoed.nl) al enkele jaren. Deze centrale dienst wordt momenteel beheerd door de Rijksdienst Nederlands Erfgoed en het Netwerk Digitaal Erfgoed en werd reeds in verschillende collectiebeheersystemen geïmplementeerd.

Wat is de meerwaarde van een termennetwerk?

Een termennetwerk vergemakkelijkt het uniform gebruik van gecontroleerde termenlijsten. Dat uniform gebruik zorgt voor een verbeterde kwaliteit van objectbeschrijvingen. Die verbeterde kwaliteit zorgt op haar beurt voor een betere toegankelijkheid van de erfgoeddata. Daarnaast bundelt een termennetwerk veelgebruikte bronnen en stelt ze die centraal beschikbaar. Dit zorgt voor een vereenvoudigde en efficiënte toegang tot meerdere bronnen. Omdat derden hun gecontroleerde termenlijsten als linked open data beschikbaar maken, kunnen deze termenlijsten via een termennetwerk vlot ingezet worden in een eigen registratiepraktijk.

Bovendien kan een termenennetwerk geïntegreerd worden in een beheersysteem. Dit zorgt voor een optimaal gebruiksgemak.

Hoe werkt zo’n termennetwerk?

  1. Een medewerker van een organisatie selecteert één of meer terminologiebronnen waarin de gewenste term (bv. ‘Hugo Claus’) kan voorkomen en geeft de term als zoekvraag in. Vervolgens start hij de zoekactie om termen te vinden die overeenkomen met de zoekterm. Het beheersysteem of de publieke webapplicatie verstuurt de zoekvraag naar het termennetwerk.
  2. Het termennetwerk bepaalt voor alle geselecteerde terminologiebronnen hoe hun zoeksystemen aangesproken moeten worden. Het termennetwerk verstuurt de zoekvraag naar de zoeksystemen van de geselecteerde terminologiebronnen.
  3. De zoeksystemen zoeken naar termen die overeenkomen met de zoekvraag. Zij geven de gevonden termen als zoekresultaat terug aan het termennetwerk. Het termennetwerk verzamelt de zoekresultaten en maakt hier een eenduidig zoekresultaat van.
  4. Het termennetwerk geeft het eenduidige zoekresultaat terug aan het beheersysteem of de publieke webapplicatie. Zij presenteren de gevonden termen aan de medewerker. Die beoordeelt en kiest de gepaste term. Aansluitend wordt de term toegevoegd aan de beschrijving van het object.

Deze pagina aanvullen of corrigeren?

Foutje gespot? Of heb je aanvullende inzichten? Deel je ervaringen via onderstaande knop.