Het project ‘Visual Name Authority’

Auteur

Axelle Vanmaele (meemoo, Vlaams instituut voor het archief)

Uitdagingen bij persoonidentificatie

Vertrok je al eens van een persoonsnaam om digitale collecties te doorzoeken, maar leverde die zoektocht niet het gewenste resultaat op? De kans is groot dat de naam van de persoon ontbreekt in de metadata bij het materiaal. Of misschien zocht je wel meer informatie over een persoon die relevant is voor jouw collectie, maar ontdekte je dat die data verspreid zitten over verschillende authorities en dat de informatie niet altijd voorzien is van persistente identifiers. Of is de persoon helemaal niet opgenomen in open name authorities. Deze uitdagingen belemmeren registratieprocessen en de vindbaarheid van informatie.

Personen identificeren met artificiële intelligentie

Daarnaast weten we ondertussen dat artificiële intelligentie (AI) een nuttige tool is voor metadatacreatie en -verrijking van cultureelerfgoedcollecties. Maar om bijvoorbeeld gezichtsherkenning succesvol toe te passen, heb je een uitgebreide referentieset nodig met relevante data waarop die technologieën zich kunnen baseren. Zo’n referentieset uitbouwen is tijds- en arbeidsintensief en bovendien heb je voldoende bruikbare foto’s nodig.

Het project Visual Name Authority

Met Visual Name Authority (VNA) pakken meemoo en 23 cultureelerfgoedpartners (waaronder 11 bibliotheken en archieven) deze uitdagingen aan door te bouwen aan een overkoepelende namenlijst van uniek geïdentificeerde personen die relevant zijn voor cultureel erfgoed in of uit Vlaanderen, gekoppeld aan een referentieset met gezichtsuitsnedes van die personen. Die combinatie – biografische basisgegevens en gezichtuitsnedes die bruikbaar zijn voor gezichtsherkenning – is uniek.

Samenwerking centraal

De kracht van VNA zit in samenwerking, aggregatie en efficiëntiewinst. Waar instellingen nu vaak eigen persoonsnamenlijsten beheren, soms met overlappende, tegenstrijdige of aanvullende gegevens, brengt VNA die informatie naast elkaar samen. Hierdoor moet je als gebruiker ook niet langer verschillende authorities doorzoeken, want in VNA krijg je automatisch koppelingen naar andere authorities mee.

Een eerste drempel om met AI aan de slag te gaan, wordt ook opgelost, want partnerorganisaties kunnen de persoonsnamenlijst en referentieset uit VNA exporteren en inzetten bij lokale AI-processen in hun eigen systemen. Organisaties leveren dus niet alleen hun eigen data aan, maar plukken ook de vruchten van de bijdragen van andere organisaties.

Duurzame verankering, ethiek en juridische kaders

Het traject rond governance zal ervoor zorgen dat VNA een duurzaam verankerd platform wordt, ook na afloop van het project in september 2026. Tijdens het project wordt ook aandacht besteed aan ethiek (Willen we zomaar iedereen opnemen in die referentieset? Hoe definiëren we een ‘relevant, publiek persoon’?) en wettelijke kaders. Denk bijvoorbeeld aan auteursrecht en gegevensbescherming.

Na afloop van het project wordt de namenlijst herbruikbaar voor het brede cultureelerfgoedveld, en de referentieset met foto’s voor de VNA-partnerorganisaties.