Het audiovisuele muziekerfgoed gered? Inventarisatie en voorstel van aanpak

Intro

Binnen het Ontwerpprogramma Digitale Transformatie kreeg meemoo in 2024 de opdracht om een vooronderzoek uit te voeren naar het audiovisueel erfgoed in de muzieksector. In dit voortraject brengen we de noden, volumes en aandachtspunten rond digitalisering en duurzame bewaring in kaart van audiovisueel materiaal in de Vlaamse gesubsidieerde muzieksector.

De resultaten van het vooronderzoek

We bevroegen 99 structureel gesubsidieerde muziekorganisaties binnen het Kunstendecreet en Amateurkunstendecreet. 56 organisaties lieten in hun kaarten kijken.

De bevraagde muziekorganisaties hebben samen:

• 57.215 fysieke en vaak heel kwetsbare beeld- en geluidsdragers (overwegend audio, daarnaast ook wat video- en filmmateriaal).
• 140 TB aan digitale audio-, video- en fotobestanden.

Daarnaast bevat het rapport:

• een situering van de geïnventariseerde collecties in de bredere Vlaamse muzieksector
• een leidraad voor selectie: welke dragers komen prioritair in aanmerking voor digitalisering?
• een impactanalyse: wat betekent een mogelijk digitaliseringstraject voor meemoo?

Wat kunnen we concluderen?

• Er is een duidelijke nood aan digitalisering en duurzame archivering van dit audiovisuele muziekerfgoed. Tienduizenden opnamen staan op verouderde fysieke dragers die snel degraderen, terwijl de afspeelapparatuur steeds zeldzamer wordt. Ook de digitale collecties moeten duurzaam bewaard worden om langdurig leesbaar te blijven.
• Het ontbreekt muziekorganisaties vaak aan tijd, middelen en expertise om dit zelf aan te pakken. De vraag naar begeleiding, richtlijnen en ontzorging is groot. Er zijn collectiebeherende instellingen met een focus op muziek, maar die kampen met onvoldoende capaciteit en een ondervertegenwoordiging van bepaalde genres.
• Een digitaliseringstraject door meemoo kan deze noden deels opvangen, maar heeft een grote operationele en financiële impact. Naast de middelen voor de digitalisering zelf, de coördinatie van de digitalisering en de opvolging bij de instroom van digitale collecties, vraagt dit om een uitbreiding van ons partnernetwerk en extra ondersteuning.

Het eindrapport