Gebruikersonderzoek kunst- en erfgoedcollecties digitaal ontsluiten: een blik op artinflanders.be en vlaamsekunstcollectie.be (2025-2026)

Auteurs

Statik (Ashley Noben, Emma Van Camp, Tim Peeters)

meemoo (An Seurinck, Bart De Sitter, Marlies Criel)

Onze aanpak

Voor dit onderzoek combineerden we verschillende onderzoeksmethoden om zowel kwalitatieve als kwantitatieve inzichten te verzamelen. We hielden een korte gebruikersbevraging, gingen via kwalitatieve interviews in gesprek met een diverse groep gebruikers en voerden een heatmap-analyse uit. Voor de uitvoering van het onderzoek werkten we samen met een externe partner. Die keuze liet toe om het onderzoek onafhankelijk en met een frisse blik te voeren, en om de expertise in gebruikersonderzoek maximaal te benutten.

Wil je zelf een gebruikersonderzoek uitvoeren?

Enkele concrete adviezen die we hebben opgestoken uit dit traject rond het uitbesteden van een gebruikersonderzoek:

• Vertrek vanuit duidelijke en afgebakende onderzoeksvragen.

• Kies bewust voor een combinatie van methoden om zowel gedrag als verwachtingen in kaart te brengen.

• Betrek een diverse groep gebruikers die de realiteit van het platform weerspiegelt.

• Werk tijdens het traject nauw samen met de externe partner om inzichten correct te interpreteren.

• Maak vooraf heldere afspraken over de output van het onderzoek.

• Vraag expliciet om concrete, bruikbare inzichten en aanbevelingen die inzetbaar zijn voor verdere ontwikkeling en besluitvorming. Neem daarbij zowel proces als resultaat op in de opdracht: een onderbouwde methodologie, betrokkenheid bij het scherpstellen van onderzoeksvragen en doelgroepen, en een heldere analyse.

• Leg ook vast dat het eindrapport niet alleen inzichten bevat, maar vooral vertaald wordt naar toepasbare adviezen.

Wat staken we op?

• Zichtbaar maken van de rijkdom van meer dan 100 Vlaamse kunst-en erfgoedcollecties.

• Gebruikers helpen om snel kunstwerken te vinden en te downloaden in hoge kwaliteit.

• Duidelijkheid bieden over rechten en hergebruik.

• Inzetten op efficiënt, taakgericht gebruik (zoeken, selecteren, downloaden).

• Aanbieden van collecties van KMSKA, MSK Gent, Musea Brugge en Mu.ZEE, naast verhalen van deze eerder vermelde musea en M Leuven, Rubenshuis en Museum Mayer van den Bergh.

• Ondersteunen van verdieping, onderzoek en interpretatie.

• Fungeren als inspiratie- en kennisplatform.

• Kunstwerken situeren binnen bredere collecties, thema’s en kunsthistorische context.

De belangrijkste conclusies uit het gebruikersonderzoek

• Beide platformen worden vooral ingezet als taakgerichte tools.

• Gebruikers komen met een concrete vraag en willen snel het juiste beeld vinden, informatie controleren en downloaden.

• Betrouwbare metadata, hoge beeldkwaliteit en duidelijke rechteninformatie zijn daarbij cruciaal.

• Voor gebruikers is tijdswinst een belangrijke motivator om de platformen te gebruiken.

• Zoeken, waarbij de gebruiker een duidelijke vraag of intentie heeft of vaak vertrekt vanuit een specifiek werk, kunstenaar of thema, is een startactie, maar ook een voortzettingsactie.

• Ontdekken, waarbij de gebruiker geen strikt afgelijnde vraag heeft maar open staat voor inspiratie, verbanden en verrassingen, gebeurt altijd vanuit een specifieke focus. Inspiratie gebeurt binnen een taakflow, niet ernaast.

• Artinflanders.be wordt voornamelijk gezien als praktische beeldbank, terwijl vlaamsekunstcollectie.be eerder context en verdieping biedt.

Kort samengevat ligt de kracht van beide platformen vandaag in hun rol als betrouwbare en efficiënte infrastructuur. Verdere impact zit in het nog eenvoudiger en sneller maken van zoeken, begrijpen en hergebruiken van beelden binnen bestaande workflows.

Meer lezen